This text was written for the European Yoga Congress in 2026
Bhāva and Rasa, the Song of the Universe
by Peter (Krishna) Van Lierde
Theory through verses from the Upanishads
Practice through recitation, kīrtan and bhajans
During the morning sessions we will explore bhāva and rasa as they are presented in the scriptures.
Bhāva is often translated as “emotion”, but the root of the word is bhū, meaning “to become”. When we look at some of the oldest foundational scriptures, the Upanishads, we find bhāva used in different contexts, with different meanings, and in a much broader sense than merely emotions.
Over the centuries, this broad range of meanings has crystallised into both bhava as a technical term for what we may call emotions and, at another level, a vision of bhāva as an existential state of being.
The six orthodox schools of philosophy that emerged from the Vedas — particularly Sāṃkhya–Yoga and Vedānta — approach this in different ways. Yoga seeks to apply the Sāṃkhya analysis and classifications of bhāva on a practical and personal level: What kinds of emotions are there? What are their implications for us? How do we work with them?
Vedānta, by contrast, approaches bhāva from a more universal perspective: being and becoming as attunement to the sound and silence of that which is — tat, sat.
Bhāva, and the resulting rasa, in this view, is thus both the singing and the becoming of the song of the universe.
We will recite passages from the Upanishads, reflect on the verses, and explore especially the Vedānta approach.
The afternoon sessions will consist mainly of recitation, kīrtan and bhajans. The universal song will be reflected through different aspects and forms that are more tangible to us. We will immerse ourselves in Śivabhāva, Kṛṣṇabhāva, and many other expressions.
Bhāva en Rasa, het lied van het universum
Theorie aan de hand van verzen uit de Upanishads
Praktijk via recitaties, kīrtan en bhajans
Tijdens de ochtendsessies verkennen we bhāva en rasa zoals die in de geschriften worden beschreven.
Bhāva wordt vaak vertaald als ‘emotie’, maar de wortel van het woord is bhū, wat ‘worden’ betekent. Wanneer we enkele van de oudste basisteksten, de Upanishads, bekijken, vinden we bhāva terug in verschillende contexten, met verschillende betekenissen en in een veel ruimere zin dan enkel emoties. Deze brede betekenis van bhāva heeft zich door de eeuwen heen gekristalliseerd tot enerzijds een technische term voor wat wij emoties kunnen noemen en anderzijds een visie op bhāva als ‘een existentiële staat van zijn’.
De zes orthodoxe filosofische scholen die uit de Veda’s zijn voortgekomen — in het bijzonder Sāṃkhya-Yoga en Vedānta — benaderen dit elk op hun eigen manier. Yoga maakt de analyses en bepalingen van bhāva uit de Sāṃkhya praktisch en persoonlijk toepasbaar. Welke soorten emoties zijn er? Wat betekenen ze voor ons? Hoe gaan we ermee om?
Vedānta kijkt vanuit een meer filosofisch universeel perspectief: ‘zijn – worden’ als leven en handelen op de klank en de stilte van ‘dat wat is’ — tat, sat.
Bhāva, en de daaruit voortvloeiende rasa, is dan het zingen én worden van het lied van het universum.
We reciteren verzen uit verschillende Upanishads en bekijken welke teksten de basis vormen van de Vedānta-benadering.
De namiddagsessies zullen voornamelijk bestaan uit recitaties, kīrtan en bhajans.
Het universele lied zal weerspiegeld worden in verschillende aspecten en beelden die voor ons meer tastbaar zijn. We dompelen ons dan onder in Śivabhāv, Krishnabhāv en vele andere vormen.
